Lærðu um muninn á endurnotkun og endurvinnslu með því að lesa fjölmörg dæmi um þetta tvennt. Tilgangurinn er að gefa þér skilning á því hvað felst í endurnotkun og endurvinnslu með því að skoða ýmis dæmi úr bæði byggingariðnaði og daglegu lífi.
Myndin sýnir sorpstöð þar sem hægt er að flokka úrganginn í mismunandi hluta. Tilgangur aðskilnaðarins er að tryggja sem bestan útgangspunkt fyrir endurnotkun og endurvinnslu. Gler, járn, plast, pappír, pappi, matarúrgangur o.fl. efni má endurvinna og þannig getur það þjónað tilgangi. Nánast allan úrgang má endurvinna ef hann er rétt flokkaður. Hvernig flokkar þú sorpið þitt og er það endurnotað eða endurunnið?
Dósir eru gott dæmi um úrgang sem þú þarft líklega að eiga við. Ef dósirnar eru rétt flokkaðar er hægt að endurnýta þær í nýjar dósir. Þannig forðumst við að grafa upp hráefni og vinna það til framleiðslu á nýjum dósum. Flokkar þú dósirnar þínar og ferð með þær á stað þar sem hægt er að endurvinna þær?
Sennilega hafa flestir keypt notuð raftæki. Það er líka tegund af endurnotkun.
Endurnýjun raftækja hefur færst í aukana á undanförnum árum. Endurnýjun þýðir að eitthvað sem er notað er endurbætt. Nokkrar verslanir hafa opnað þar sem hægt er að selja gömul raftæki og kaupa raftæki sem hafa verið endurnýjuð. Þessar verslanir hafa skapað sér viðskipti með kaup, endurnýjun og sölu raftækja. Þetta viðskiptamódel stuðlar að endurnotkun.
Að kaupa notuð föt er líka endurnotkun. Föt úr góðum gæðum slitna hægt. Þess vegna eru þau oft seld á netinu og á fatamörkuðum. Endurnotkun fata er líka þegar maður erfir flotta skyrtu frá bróður, systur, frænku eða frænda.
Þegar þú skilar gömlu fötunum þínum í gáma sem ýmis góðgerðasamtök hafa sett upp leggur þú þitt af mörkum til endurnotkunar og endurvinnslu. Föt sem hafa verðmæti eru seld áfram og föt sem ekki er hægt að selja eru send til endurvinnslu eða annarrar nýtingar.
Þegar þú flokkar sorpið þitt og skilar í rétta gáma á endurvinnslustöð leggur þú þitt af mörkum við að hámarka endurnotkun og endurvinnslu. Frá endurvinnslustöð eru hinir ýmsu flokkar sorps sendir áfram til annarra móttökustöðva.
Mynd: Gamlemursten.dk
Mynd: Gamlemursten.dk
Endurnotaðir múrsteinar voru notaðir við byggingu Jakobsenshúss í Carlsbergbænum í Kaupmannahöfn. Þessir múrsteinar voru teknir úr annarri byggingu, hreinsaðir, fluttir og síðan notaðir sem efni á framhlið.
Mynd: Gamlemursten.dk
Hér eru endurnotaðir múrsteinar notaðir innandyra til að byggja upp skilrúmsvegg með innbyggðum arni.
Mynd: Rasmus Hjortshøj, Arkitekt: Lendager
Myndin sýnir framhlið byggða með múrsteinseiningum sem hafa verið skornar úr tilbúnu múrverki. Einingarnar eru fluttar og notaðar óbreyttar. Þessa lausn má nota í aðstæðum þar sem múrsteinar eru límdir saman með múrblöndu sem hefur mikið bindiefni. Er þetta endurnotkun eða endurvinnsla?
Mynd: Rasmus Hjortshøj, Arkitekt: Lendager
Myndin sýnir bakhlið byggða með múrsteinseiningum sem hafa verið skornar úr tilbúnu múrverki. Einingarnar eru fluttar og notaðar óbreyttar. Þessa lausn má nota í aðstæðum þar sem múrsteinar eru límdir saman með múrblöndu sem hefur mikið bindiefni. Er þetta endurnotkun eða endurvinnsla?
Myndin sýnir dæmi um undirlag fyrir grænt þak. Niðurbrotnum múrsteinum hefur verið blandað saman við undirlagsefnið. Múrsteinninn hefur góða eiginleika til að taka í sig og losa frá sér vatn. Það gefur góðan grunn fyrir gróðurinn. Er þetta endurnotkun eða endurvinnsla?
Lestur: 20 mínútur
Verkefni: 45 mínútur
Í þessu verkefni verður þú að nota tæknileg hugtök til að lýsa því hvort um er að ræða endurnotkun eða endurvinnslu. Markmiðið er að þú festir þessi tæknilegu hugtök í orðaforða þínum.
Skoðaðu mynddæmin hér að ofan til að fá innblástur fyrir svörin þín.